سقوط سنگین بورس در آغاز اسفند؛ شاخص کل ۱۰۳ هزار واحد ریخت!

بورسینه – مسیحا حیدریان؛ بازار سهام در نخستین روز معاملاتی هفته، با موجی از عرضه و فشار فروش کار خود را آغاز کرد؛ موجی که خیلی زود به یک ریزش سراسری تبدیل شد و اغلب نمادها را در محدوده‌های منفی فرو برد. نتیجه این وضعیت، ثبت یکی از سنگین‌ترین افت‌های ماه‌های اخیر در نماگرهای اصلی بورس بود؛ اتفاقی که نشان می‌دهد فضای احتیاط و ریسک‌گریزی همچنان بر تالار شیشه‌ای سایه انداخته است.

در پایان معاملات، شاخص کل بورس تهران با افتی بیش از ۱۰۳ هزار واحدی معادل حدود ۲.۷ درصد، در محدوده ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار واحدی ایستاد و بخشی از کانال‌های حمایتی خود را از دست داد. شاخص هم‌وزن نیز که تصویر دقیق‌تری از وضعیت شرکت‌های کوچک و متوسط ارائه می‌دهد، بیش از ۲۲ هزار واحد کاهش یافت و به حوالی ۹۵۸ هزار واحد عقب نشست؛ موضوعی که نشان می‌دهد فشار فروش محدود به چند سهم بزرگ نبوده و کلیت بازار را درگیر کرده است.

همزمان شاخص آزاد شناور، بازار اول و بازار دوم نیز افت قابل توجهی را تجربه کردند. در بازار فرابورس نیز نماگر اصلی با کاهش سنگین همراه شد و به کانال ۲۸ هزار واحدی بازگشت.

نقش لیدرها در ریزش بازار سرمایه

بررسی ترکیب اثرگذاری نمادها نشان می‌دهد سهام بزرگ و شاخص‌ساز بیشترین نقش را در افت شاخص کل داشته‌اند. نمادهای ملی صنایع مس ایران، صنایع پتروشیمی خلیج فارس، فولاد مبارکه، پارسان و شپنا در صدر نمادهای اثرگذار منفی قرار گرفتند و عملا جهت حرکت بازار را تعیین کردند.

حجم معاملات نیز در سطح بالایی ثبت شد؛ بیش از ۱۲ میلیارد سهم و اوراق مالی در صدها هزار نوبت دادوستد شد که نشان می‌دهد فشار فروش با مشارکت گسترده فعالان بازار همراه بوده است. ارزش معاملات خرد و کل بازار نیز در سطوح قابل توجهی قرار داشت که حکایت از جابه‌جایی پرحجم نقدینگی دارد؛ اما این نقدینگی عمدتا در مسیر خروج از سهام حرکت کرده است.

از قله ۴.۴ میلیون تا بازگشت به ۳.۷ میلیون

بازار سرمایه از اواخر پاییز وارد یک فاز صعودی کم‌سابقه شده بود و طی هفته‌های متوالی، رکوردهای جدیدی را تا محدوده ۴.۴ میلیون واحد ثبت کرد. اما از ابتدای بهمن، همزمان با افزایش ریسک‌های غیراقتصادی و تنش‌های منطقه‌ای، مسیر نماگرها تغییر کرد. بازدهی منفی حدود ۱۵ درصدی در بهمن‌ماه و تداوم افت در روزهای ابتدایی اسفند نشان می‌دهد بازار در حال بازتعریف انتظارات خود نسبت به متغیرهای کلان و سیاسی است.

در چنین فضایی، ریسک سیستماتیک افزایش یافته و سرمایه‌گذاران تمایل بیشتری به کاهش موقعیت‌های پرریسک نشان می‌دهند؛ رفتاری که در افت همزمان شاخص کل و هم‌وزن کاملا مشهود است.

نقشه بورس امروز شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴

چرخش نقدینگی به سمت دارایی‌های امن

همزمان با سرخ‌پوشی بازار سهام، صندوق‌های مبتنی بر طلا و نقره با اقبال قابل توجهی مواجه شدند. برخی صندوق‌های طلا رشد ۲ تا ۳ درصدی را در ابتدای معاملات ثبت کردند و صندوق‌های نقره حتی بازدهی بالاتری داشتند. داده‌های جریان نقدینگی نیز نشان می‌دهد ورود پول به صندوق‌های طلا به بیش از هزار میلیارد تومان رسیده، در حالی که ورود سرمایه به سهام به مراتب کمتر بوده است.

این جابه‌جایی نقدینگی را می‌توان نشانه‌ای از افزایش تمایل به «پناهگاه‌های امن» در شرایط نااطمینانی دانست؛ رفتاری که در دوره‌های تنش سیاسی و ابهام اقتصادی معمولا تشدید می‌شود.

سناریوی پیش‌روی بازار

در کوتاه‌مدت، تثبیت شاخص در محدوده‌های فعلی و واکنش به سطوح حمایتی اهمیت بالایی دارد. اگر متغیرهای سیاسی و منطقه‌ای به سمت کاهش تنش حرکت کنند، می‌توان انتظار داشت بخشی از نقدینگی پارک‌شده در صندوق‌های طلا بار دیگر به سمت سهام بازگردد. اما در صورت تداوم فضای پرریسک، احتمال تقویت استراتژی‌های محافظه‌کارانه و ادامه نوسان در محدوده‌های پایین‌تر نیز وجود دارد.

آنچه مشخص است، بازار پس از یک رالی پرشتاب، اکنون در فاز اصلاح و ارزیابی مجدد قرار گرفته؛ فازی که تعیین می‌کند مسیر بهار بورس از دل احتیاط فعلی عبور می‌کند یا همچنان زیر سایه ریسک‌های بیرونی باقی می‌ماند.