اقدامات و برنامه اصلاحی سازمان بورس در سامانه مهم کدال و هسته معاملات

مدیر فناوری اطلاعات بازار سرمایه با اعلام اقدامات از برنامه‌ها برای نوسازی در سامانه کدال و اصلاح قطعی‌ها در هسته معاملات خبر داد.

به گزارش بورسینه به نقل از بورس پرس، حامد سنجری با اشاره به آغاز اقداماتی در حوزه فناوری اطلاعات و در دو بخش در نیمه دوم سال گذشته به بورس پرس، اعلام کرد: بخش اول شرکت‌های حاکمیتی و ارکان بازار سرمایه همانند بورس‌ها و شرکت‌های تابعه سازمان و بخش دوم شرکت‌های نهاد‌های مالی را در برمی گیرد.

در این راستا بصورت جدی دو موضوع پیگیری و در کمیته عالی فناوری اطلاعات بازار سرمایه تصویب شد تا نوسازی در سامانه‌های مهم و کلیدی همانند کدال، هسته معاملات و پس از معاملات، صورت گیرد. برخی اقدامات در مراکز داده شرکت‌های مهم بازار سرمایه مثل شرکت مدیریت فناوری بورس و سپرده گذاری آغاز شده و در حال اجرا و تکمیل است و در برخی شرکت‌ها هم شروع خواهد شد.

لوتوس

موارد دیگر به بهسازی سیستم‌ها تا کنون برمی گردد و باید تغییراتی در آنها صورت گیرد. در نیمه دوم سال قبل تغییرات بسیاری در پایگاه داده سامانه کدال انجام شده و انتقال اطلاعات و سرعت آن ارتقا یافت. تمامی مدیران عامل شرکت‌های ارکان و تابعه بورس در جلسه کمیته عالی فناوری اطلاعات جهت بررسی مسائل حوزه فناوری اطلاعات حضور یافته و بیانیه سیاستی و اجرایی تهیه و از سوی ریاست سازمان به آنها ابلاغ شد تا در دستور کار اجرایی قرار گیرد.

این موارد به وظایف اجرایی هر شرکت در این حوزه برمی گردد و شامل بهینه سازی سیستم ها، زیرساخت ها، بحث امنیت اطلاعات و مدیریت و حفاظت از داده‌ها است. سازمان بورس بر این وظایف نظارت مستمر خواهد داشت و گزارش آن هم اطلاع رسانی می‌شود.

در موضوع نهاد‌های مالی مشکل اساسی فعلی طبق بررسی‌ها، طولانی شدن فرآیند تایید سامانه‌های نرم افزاری است که جلسات در این خصوص از سال گذشته آغاز شده و تغییراتی در دستورالعمل معاملات برخط طی سال جدید خواهیم داشت. برای توسعه سیستم‌های فناوری اطلاعات در بازار سرمایه باید فرآیند‌ها تسریع شود.

تغییرات در سیستم‌های نرم افزاری شرکت‌های کارگزاری

در بحث سامانه‌های نظارتی بازار سرمایه تحول مهمی در دست اقدام هست که بخشی از آن در شرکت مدیریت فناوری و بخشی در سازمان بورس اجرا خواهد شد.

امید می‌رود با این اقدامات فوق دو موضوع اساسی در حوزه فناوری اطلاعات بازار سرمایه پیاده سازی شود.

موضوع اول دقت سامانه‌ها در اجرای فعالیت و فرآیند‌ها است که این دقت، صحت اطلاعات و امنیت را نیز شامل می‌شود. مورد دوم توسعه سیستم‌ها است تا بازار سرمایه به سمت پیاده سازی اقتصاد دیجیتال و استفاده از هوش مصنوعی و هوش تجاری پیش رود.

اصلاح قطعی‌ها در هسته معاملات

در بحث هسته معاملات دو بخش نرم افزار و زیرساخت وجود دارد. قطعی‌های دو سال گذشته با ماموریت داده شده طبق تغییرات مدیریتی در سازمان بورس برای شرکت مدیریت فناوری و مدیریت IT سازمان باید اصلاح شود. اصلاح در حوزه زیرساخت‌های شبکه هسته معاملات از سال گذشته آغاز و اقدامات مطلوبی در سطوح نیروی انسانی، بحث‌های توپولوژی و طراحی انجام شد.

در بخش نرم افزاری هسته معاملات برخی محدودیت‌ها وجود دارد. شرکت مدیرت فناوری در سیستم فعلی تغییرات بسیاری ایجاد و اقدام به بهینه سازی کرده است. باید توجه کرد قطعی سامانه هسته معاملات فرابورس در پایان سال ۱۴۰۲ تا کنون دیگر رخ نداده است. بعضاً کندی سایت TSETMC به قطعی هسته معاملات نسبت داده می‌شود که ارتباطی به هم ندارد.

روش شناسایی رخداد مشکل در هسته معاملات برای سرمایه گذاران

در ابتدا لازم است به این نکته توجه شود که سایت TSETMC مجزا بوده و کندی یا قطعی این سامانه ارتباطی به هسته معاملات ندارد و تنها اطلاعات لازم بازار را از هسته معاملات دریافت می‌کند. در این میان، ممکن است سامانه کارگزاری‌ها کند عمل می‌کند که مشتری سفارش را ارسال می‌کند و با تاخیر در سیستم کارگزاری مواجه و باعث می‌شود و کندی را به هسته معاملات نسبت دهد. در صورتی که اگر مشکل کندی یا قطعی اگراز هسته معاملات باشد تمتمی کارگزاری‌ها به مشکل خواهند خورد و فقط برخی از کارگزاری ها.

سال جدید بحث اصلاح زیرساخت شبکه‌ای هسته معاملات ادامه دار خواهد بود. برای بخش نرم افزاری هم بررسی‌هایی انجام خواهد شد که یا نرم افزار فعلی با تنظیماتی بهینه یا تغییراتی ایجاد خواهد شد.

معرفی کارگزاری متخلف به کمیته تخلفات

در حوزه فناوری اطلاعات، قوانین و مقررات به گونه‌ای نیست که تخلف صورت گیرد و برخورد شود، اما در حوزه امنیت وجود دارد. طی سال گذشته سایت پورتال یکی از کارگزاری‌ها تحت نفوذ و هک قرار گرفت و حدود دوساعت قطع شد. با توجه به اینکه یک ماه قبل از این رخداد تیم امنیت هشدار رفع مشکلات به کارگزاری داده بود این شرکت به کمیته تخلفات معرفی و حکم لازم دریافت شد.