به گزارش بورسینه، در سالهای گذشته، رهبر انقلاب با تعیین شعارهای سال، بارها و بارها بر اهمیت اقتصاد، تولید و سرمایهگذاری تأکید کردهاند. این جهتگیری، نشان از اولویتی جدی دارد، اما پرسش اساسی این است: چرا همچنان اثر ملموسی در میدان عمل مشاهده نمیشود؟ چرا با وجود این تأکیدات، سرمایهگذاری رونق نمیگیرد و تولید شکوفا نمیشود؟
واقعیت این است که تحقق اهداف اقتصادی، به مجموعهای از پیشنیازها وابسته است؛ الزاماتی که اگر نادیده گرفته شوند، هر شعاری نیز در حد همان شعار باقی خواهد ماند. در میان تمام عوامل، سه مسئله، نقش کلیدی و ساختاری ایفا میکنند:
۱. اقتصاد غیررقابتی و انحصاری
ساختار اقتصادی ایران، بهشدت بسته، انحصاری و در بسیاری از حوزهها، در تسلط نهادهای شبهدولتی است. این وضعیت، رقابت سالم را از بین برده و انگیزه سرمایهگذاران خصوصی را بهشدت کاهش داده است. بازیگران اصلی اقتصاد، اغلب وابسته به دولت یا نهادهای عمومیاند و حضور بخش خصوصی واقعی بسیار کمرنگ است.
۲. فضای ناسالم کسبوکار
محیط کسبوکار در کشور، با بروکراسیهای پیچیده، قوانین مبهم و رفتارهای سلیقهای همراه است. این فضا بیشتر از آنکه تحت سلطه ذینفعان کلان باشد، در چنگال برخی دستگاهها و مدیران اجرایی است که از این پیچیدگیها نفع میبرند. نتیجه آن، دشواری فعالیت برای کارآفرینان و سرمایهگذاران خرد است.
۳. تأمین مالی ناکارآمد
نظام بانکی کشور در سالهای اخیر، بیش از آنکه حامی بخش خصوصی و تولیدکنندگان واقعی باشد، به تأمین مالی شرکتهای زیرمجموعه خود و نهادهای وابسته پرداخته است. حتی در موضوعات مهمی چون تخصیص ارز، این بانکها عمدتاً شرکتهای وابسته به خود را تقویت کردهاند.
در چنین شرایطی، نه فضای رقابتی وجود دارد، نه زیرساخت سالم برای کسبوکار، و نه دسترسی به منابع مالی برای فعالان واقعی اقتصاد. این سه مانع، مثل زنجیری بر پای سرمایهگذاری و تولید عمل میکنند. اگر واقعاً به دنبال تحقق شعارهای سال و جهش اقتصادی هستیم، باید این زنجیرها را گشود. نه در عرض یک سال، اما با عزمی جدی و حرکتی واقعی.
